تبلیغات
دانش پژوهان مهندسی معدن ایران - اطلاعات اکتشافی از سیلیس
دانش پژوهان مهندسی معدن ایران
پنجشنبه 27 مرداد 1390

اطلاعات اکتشافی از سیلیس

پنجشنبه 27 مرداد 1390

نویسنده :Mohammad hashem zarei



اطلاعات اکتشافی در مورد سیلیس

اكسید سیلیسیم (SiO2) یا سیلیس تركیبی شیمیایی است كه به صورت خالص و یا به صورت تركیب در كانی های سیلیكاته حدوداً 60 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهد. كانی های سیلیكاته در مجموع 90 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهند.

سیلیس خالص ، بی رنگ تا سفیدرنگ است و با ترکیب SiO2 فراوان ترین ماده موجود در پوسته زمین است .

نام سیلیس برای کلیه کانی هایی به کار برده می شود که دارای SiO2 می باشند حتی اگر از نقطه نظر بلوری ، شرایط فیزیکی و شرایط زمین شناسی با هم متفاوت باشند.

ماسه سنگ و ماسه سیلیسی، كوارتز و كوارتزیت، بلور كریستال، تریپلی و نواكولیت، سیلیس مصنوعی و سیلیكون شیمیایی، سنگ چماق و دیاتومیت از منابع اصلی سیلیس هستند.

1- ژئوشیمی:

اكسید سیلیسیم (SiO2) یا سیلیس تركیبی شیمیایی است كه به صورت خالص ( كانی های كوارتز، اپال و ... ) و یا به صورت تركیب در كانی های سیلیكاته حدوداً 60 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهد. كانی های سیلیكاته در مجموع 90 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهند.

برخی از شیمیدانان، رابطه بین اتم های سیلیس و اكسیژن در سیلیكات های مختلف را مشابه رابطه اتم های كربن و اكسیژن در تركیبات آلی دانسته اند. همانطور كه كربن به دو صورت منواكسید كربن (CO) و دی اكسید كربن (CO2) با اكسیژن تركیب می شود، سیلسیم نیز به طور مشابه با اكسیژن تركیب شده و تولید تركیبات SiO و SiO2 را می نماید. تركیب اول نظیر منواكسید كربن به صورت گاز بوده و ناپایدار است ولی تركیب جامد و پایدار می باشد.

در طبیعت هرگاه در درجه حرارت 25 درجه سانتی گراد، میزان سیلیس محلول در آب از حدود 120 تا 140 ppm بالاتر برود، از نظر شیمیایی كمپلكس Si(OH)4 بوجود خواهد آمد. در چنین حالتی محلول به صورت اشباع در آمده و سبب رسوب سیلیس به صورت ژل و تشكیل بلورهای اولیه كوارتز كه فراوان ترین كانی سیلیس است می گردد.

بلورهای مصنوعی كوارتز كه در صنعت مورد مصرف قرار می گیرد، نیز طی چنین فرآیندی تولید می شوند. بنابراین می توان گفت كه اگر در طبیعت مقدار سیلیس محلول در آب كمتر از ppm 210 باشد، سیلیس موجود در آب به صورت محلول باقی مانده و هیچگونه كریستالی تشكیل نمی شود. فقط در زمانی كه میزان سیلیس محلول در آب از حد ppm 410 بگذرد، زایش بلورهای كوارتز شروع می شود.

كوارتز، تریدیمیت و كریستوبالیت سه پلی مورف اصلی سیلیس هستند كه در طبیعت به خوبی شناخته شده اند، هركدام از این كانی ها در شرایط خاصب بوجود آمده و دارای مشخصات فیزیكی و كانی شناسی معینی می باشند. این پلی مورف ها در شرایط حرارتی ذیل به یكدیگر تبدیل می شوند:

فرآیندهای تبدیل سه پلی مورف فوق كه هركدام در شرایط خاص ترمودینامیكی و شیمیایی انجام می شوند، همگی دو طرفه و برگشت پذیر می باشند. نحوه و شرایط تبدیل پلی مورف های سیلیس به یكدیگر، در تمام صنایعی كه این ماده معدنی به نحوی در آنها كاربرد دارد، از اهمیت زیادی برخوردار است. در اثر تبدیل این پلی مورف ها به یكدیگر، خواص كانی شناسی و فیزیكی آنها نظیر ضریب شكست، سیستم تبلور، چگالی و سختی نیز متغیر می نماید.

دانه های بلوری سیلیس از لحاظ مولکولی متبلور بوده با شبکه های بدون اتصال الکترونی است . انواع مختلف سیلیس – کوارتز، تریدیمیت و کریستوبالیت – سیلیس گداخته و در کوهی( به فرمول شیمیایی Si2O7 ) در ساختمان شبکه های سه بعدی یا تکتوسیلیکاته متبلور شده اند. در این ساختمان هر چهار وجهی SiO4، تمام گوشه های خود را با سایر چهاروجهی ها به اشتراک گذاشته است و نسبت Si:O ، 1:2 است. در این ساختمان، اتم سیلیسیوم چهار ظرفیتی توسط 2 اتم اکسیژن دو ظرفیتی متعادل شده است. در این نوع سیلیکاتها بخشی از اتم های سیلیسیوم توسط آلومینیوم جایگزین شده است و به صورت (Si, Al)O2 در می آید.

اگر چه پیوندهای Si-O در ساختار اکتاهدرال کوردیناسیون 6 بلندتر از طول این پیوندها در ساختار تتراهدرال کوردیناسیون 4 هستند، اما بسته بندی فشرده تر اکسیژن ها باعث افزایش زیاد چگالی این پلی مورف نسبت به سایر پلی مورف های سیلیس می شود.

سیلیس رامی توان در ابتدا به صورت محلول در آب در نظر گرفت . پس از اشباع شدن محلول ها از سیلیس و رسوب آن در محیط ، تبلور سیلیس آغاز می شود که باعث تشکیل اشکال نهان بلور و ریزبلور می شود .

پس از این مرحله در صورت ایجاد شرایط مساعد ، زایش و رشد بلورهای کوارتز انجام می شود .همچنین سیلیس موجود در محیط های آذرین و ماگمایی نیز ایجاد بلورهای گوارتز می کنند که این بلورها هم در فازهای اولیه و هم در مراحل پایانی ماگماتیسم ایجاد شده و یا ممکن است از محلول های گرمابی ناشی شوند .

کوارتز، کریستوبالیت و تریدیمیت اشکالی از سیلیس هستند که می توانند در سنگ های آذرین رخ دهند.

این 3 شکل سیلیس نمایش دهنده پدیده انانتیوتروپیسم (پلی مورفیسم برگشت پذیر) است.
هر یک دارای حوزه پایداری خود است، کوارتز در فشار اتمسفریک تا دمای 867 درجه پایدار است، تریدیمیت بین 867 درجه و 1470 درجه و کریستو بالیت از 1470 درجه تا نقطه ذوب یعنی 1713 درجه پایدار می باشند.

سیلیس مایع نیز از 1713 درجه تا نقطه جوش سیلیس پایدار است. این 3 پلی مورف سیلیس همگی از گروه های چهار وجهی، متشکل از 4 اتم اکسیژن به دور یک اتم سیلیس مرکزی تشکیل شده اند.

چهار وجهی های سیلیسیوم – اکسیژن به یکدیگر متصل شده اند تا شبکه ای سه بعدی را به وجود آوردند اما الگوی اتصال برای هر یک از این سه شکل سیلیس متفاوت بوده و اختلاف ساختار بلوری و خواص آنها نیز از همین جا ناشی می شود.

کریستوبالیت و تریدیمیت ساختارهای نسبتاً بازی دارند، در حالی که اتم های کوارتز از بسته بندی فشرده تری برخوردارند.

هر یک از 3 پلی مورف سیلیس دارای انواع دمای بالا و دمای پائین است. در کوارتز، تغییر از نوع دمای پائین به دمای بالا در فشار یک اتمسفر، در دمای 573 درجه رخ می دهد.
تریدیمیت دمای بالا نیز بین 120 و 160 درجه به تریدیمیت دمای پایین تبدیل می شود و کریستوبالیت دمای بالا هم بین 200 تا 275 درجه سانتیگراد به کریستوبالیت دمای پائین مبدل می شود.

تبدیل شکل های دمای بالا – دمای پائین با تبدیل هر یک از انواع به نوع دیگر کاملاً تفاوت دارد.
چهار وجهی های Sio4 در هر یک از این 3 کانی با الگوهای متفاوت به یکدیگر متصل شده اند و این اتصال باید به طور کامل شکسته و باز آرایی شود تا یک نوع بتواند به نوع دیگر تبدیل گردد.
از طرف دیگر در تغییر انواع دمای بالا به دمای پائین نیازی به تغییر در چگونگی اتصال چهاروجهی ها نیست.

این تغییر باعث ایجاد یک جا به جایی و چرخش در آنها می گردد که بدون شکستن اتصال ها باعث تغییر تقارن ساختاری می گردد. انواع دمای بالا نسبت به انواع دمای پائین همیشه از تقارن بیشتری برخوردارند.

تبدیل گونه های دمای بالا به دمای پائین هر یک از این کانی ها در دمای تبدیل به سرعت انجام گرفته و برگشت پذیر می باشد.

تغییر از یک پلی مورف به پلی مورف دیگر به شدت کند و بطئی است، وجود تریدیمیت و کریستوبالیت به صورت کانی نشان می دهد که این دو پلی مورف می توانند به طور نامحدود در دمای عادی بدون تغییر باقی بمانند.

پس از تشکیل تریدیمیت و کریستوبالیت، اتصال به وجود آمده سخت تر از آن است که بتواند به آسانی شکسته شود و به همین دلیل تبدیل انواع دمای بالا و پایین کریستوبالیت و تریدیمیت را می توان در دماهایی مورد مطالعه قرار داد که این دو کانی در واقع در این دماها نیمه پایدارند.

حضور عناصر خارجی در ساختمان تریدیمیت و کریستوبالیت می تواند اثری پایدار کننده داشته باشد.
تعداد اندک تجزیه های کامل موجود از این کانی ها حضور مقادیر مشابهی Al, Na را نشان می دهد که بیان گر جایگزینی یعنی NaAL به جای Si در ساختمان باز است.

از طرف دیگر کوارتز معمولاً به صورت Sio2 خیلی خالص یافت می شود.

اگر چه کوارتز در فاز پایدار در دماهای کمتر از 867 درجه است، اما کریستوبالیت یا تریدیمیت هم می توانند در زیر این دما متبلور شوند، به خصوص هنگامی که تبلور به سرعت رخ می دهد.

کوارتز دمای پائین و کوارتز دمای بالا تنها در محدوده حوزه پایداری خود تشکیل شده و هیچ گاه در دمای بالاتر تشکیل نمی شوند.

در نتیجه حضور کوارتز در یک سنگ آذرین نشان دهنده این است که تبلور آن از ماگما در دمای زیر 867 درجه صورت گرفته است و حضور کریستوبالیت یا تریدیمیت به هیچ وجه نمی توانند نشان دهنده دمای تبلور باشد.

کوارتز در دماهای معمولی همیشه به صورت کوارتز دمای پائین حضور دارد. از روی شکل بلوری، ماهیت ماکل و سایر خواص کم اهمیت تر می توان شکل اصلی را در غالب موارد تعیین کرد.

کوارتز تقریباً در تمام سنگ های آذرین کوارتز دار ابتدا به صورت کوارتز دمای بالا متبلور می شود.

در رگه های کوارتز و بعضی از پگماتیت ها کوارتز از همان ابتدا به صورت کوارتز دمای پایین متبلور می شود.

تبلور ماگمایی در سنگ های کوارتز دار دماهای بالاتر از 573 درجه صورت گرفته و تبلور بخشی از مواد باقی مانده نیز حداقل در دماهای پائین تر صورت می گیرد.

3- كانی های مهم سیلیس :

انواع سیلیس در طبیعت به صورت کانی های مشخص ذیل یافت می شود که عبارتند از:
سیلیس متبلور (کوارتز با چگالی 65/2 ، تریدیمیت با چگالی 26/2، کریستوبالیت با چگالی 32/2، اوپال، لوشاته لیریت با چگالی 20/2، کوئیزیت و استیشوویت)، سیلیس نهان بلور (سنگ آتش زنه ، سنگ آتش زنه سیاه ، کلسدونی و عقیق ) و سیلیس بی شکل ( اپال ، سیلیس بی آب ) می باشد.از میان این کانی ها، کوارتز بسیار رایج است.

تریدیمیت و کریستوبالیت در سنگ های آتشفشانی توزیع گسترده ای داشته و به سختی می توان گفت که کانی های کمیاب هستند.لوشاته لیریت (شیشه سیلیس) بسیار کمیاب است.کوئیزیت و استیشوویت اشکال فشار بالای سیلیس می باشند که ابتدا در آزمایشگاه ساخته شده و سپس در ماسه سنگ های کراتر متئور در آریزونا یافت شدند، جایی که این دو کانی ظاهراً بر اثر فشار آنی و بالا ناشی از برخورد شخانه تشکیل گردیده اند. چگالی بالای( 29/4 ) برای استیشوویت ناشی از تغییر کوردیناسیون 4 به 6 است.

سنگ شیشه ، سیلیس گداخته شفافی با چگالی 21/2 می باشد . زمانی که ناخالصی ها کمتراز ppm 1 باشد ، از بهترین نوع شیشه های شفاف است و دارای قدرت انتقال زیاد اشعه ماوراءبنفش است .

سیلیس گرد از خردایش سیلیس به دست می آید و درصنعت در لاستیک سازی ، غلیظ کننده گریس و به عنوان مات ساز رنگ ها کاربرد دارد .

چرت و فلینیت معمول ترین انواع سنگ های رسوبی شیمیایی هستند.

چرت یك واژه خیلی كلی برای رسوبات سیلیسی دانه ریز، با منشأ شیمیایی، بیوشیمیایی یا بیوژنیكی است.

فلینیت بعنوان معادل چرت و خصوصاً برای نودل های چرتی موجود در گل های سفیدهای (chalk) كرتاسه بكار می رود.

ژاسب نوعی چرت قرمز است كه رنگ قرمز آن ناشی از هماتیت ریز پراكنده است.

سیلیكسیت (Silexite) واژه فرانسوی معادل چرت، خاصه نوع سیاه و كربن دار آن است.

نواكولیت، نوع دیگری از سنگ های سیلیسی است كه افزون بر سختی زیاد ، بافت یكنواخت و میكروكریستالین و رنگ روشن نیز، برخوردار است. نواكولیت در اصل یك چرت لایه- لایه متشكل از كوارتز میكروکریستالین است.

پورسلانیت به سنگ های سیلیسی دانه ریز با بافت و شكستگی مشابه با پورسلان بدون لعاب اطلاق می شود.

تریپولی از انواع دیگر سنگ های سیلیسی بسیار متخلخل و سبك وزن است كه كانی عمده تشكیل دهنده آن كلسدونی بوده و به رنگ های سفید، صورتی و خاكستری روشن و با لمس زبر و خشن، مشخص می شود. تریپولی فقط در سطح زمین گسترش داشته و آن را نتیجه فرآیندهای هوازدگی از قبیل آب گرفتن و یا شكستگی سنگهای دیگر از قبیل چرت و آهك های سیلیسی معرفی كرده اند، كه بخش های كربناته آنها شسته و خارج شده است.

چرت ها معمولاً به انواع لایه لایه و نودولی تقسیم می شوند:

چرت های لایه لایه اغلب با سنگ های ولكانیكی همراه هستند و در آن چرت را با منشأ ولكانیكی یا منشأ بیوژنیكی سیلیس می دانند .

چرت های نودولی عمدتاً در سنگ های آهكی و تا حدودی در گل سنگ ها و تبخیری ها گسترش دارند. بیشتر چرت های نودولی دیاژنتیكی هستند و از طریق جانشینی تشكیل شده اند. منشأ سیلیس را عمدتاً به منشأ آتشفشانی نسبت می دهند.

مطالعات جدیدتر (Cruzzi 1996) نشان می دهد كه فقط از منشأ آتشفشانی نیست بلكه قسمت عمده ای از خشكی ها نشأت می گیرند و یا از انحلال سنگ های پوسته جامد زمین شكل می گیرند.

سنگ های سیلیس به دو گروه اولیه و ثانویه تقسیم می شوند :

اولیه ها شامل:

الف- چرت هایی كه رادیولارها سازنده آنها هستند و بنام رادیولاریت خوانده می شوند
ب- دیاتومیت های پورسلانیت
ج- Opaline rocks
د- اسپیكولیت
هـ- نواكولیت

ثانویه ها (بعد از رسوبگذاری شكل می گیرند):

الف- نودول های چرت شامل Syngenetic chart
ب- Early chart
ج- late chart
د- Diagenes chart

سنگ های سیلیسی با منشأ اولیه :

الف- چرت های رادیولاریتی:

این چرت ها دو دسته اند:

1-چرت با نوارهای اكسید آهن

از مشخصات انواع چرت با نوارهای اكسیدآهن می توان به مشخصه های زیر اشاره كرد:

الف- همراه با توالی های افیولیت هستند.
ب- همراه با گل های پلاژیك هستند.
ج- دارای نوارهای قرمز تا سبز تیره دارای اكسیدهای Fe 3+
د- از پوسته رادیولر تشكیل شده اند.

دو فاكتور اول نشان دهنده این است كه اینها در یك محیط عمیق شكل گرفته اند. وجود Fe 3+ نشان دهنده محیط اكسیدان است كه علت وجود محیط اكسیدان در عمق به علت گردش شدید آب در طبقات است كه باعث شده اكسیژن از طبقات سطحی به اعماق برود. پس این سنگ ها مربوط به محیط های عمیق دریا كه Cirulation آب شدید بوده و اجازه داده تا اكسیژن به محیط عمیق برود و محیط اكسیدان گردد، می باشند.

2- با نوارهای مواد آلی :

انواع دارای نوارهای مواد آلی در همان محیط قبل ولی غیر اكسیدان تشكیل می گردند. ناخالص هایی كه همراه این 2 گروه دیده می شود عمدتاً كانی رسی گروه ایلیت، كوارتز میكروكریستالین و فسفات می باشد.

ب- دیاتومیت های پورسلانیت

عمدتاً در محیط های دریاچه ای بخصوص فلات قاره (Shelf) شكل می گیرند كه محیط غیر اكسیدان است. در محیط شیب قاره Slope اگر اكسیدان نباشد نیز شكل می گیرند.
این سنگها دارای تخلخل بالایی هستند و كانی های رسی گروه كائولن یا كائولن + ایلیت همراه آنها دیده می شود. اگر مقدار كانی رسی به 25 درصد برسد به سنگ، پورسلانیت می گویند. این سنگ ها در یك منطقه بسیار كم شیب و گسترده كه چون بصورت خلیج است، گردش (Circulation) شدید آب وجود ندارد و به علت جریانهای Upwelling سیلیس به محدوده شلف كشیده می شود وبه طریقه شیمیایی و بعضاً با علت دخالت موجودات پلانكتون ، این سنگ به صورت ژل سیلیسی كه عمدتاً اپال A و C است ، نهشته می شود.

د- اسپیكولیت :

عمده سازنده این ها، سوزن های اسفنجی هستند. تفاوت این سنگ ها با بقیه سیلیس ها این است كه این سنگ ها در دریاچه های آب شیرین گسترش می یابند و همراه با رسوبات جریانهای آشفته هستند.

هـ- نواكولیت :

رسوبات سیلیسی كه در تشكیل آنها موجودات مختلف دخالت دارند و موجود غالبی شناخته نشده است و در محیط های دریایی كم عمق گسترش می یابند.

سنگ های سیلیسی از منشأ ثانویه:

اینها غالباً به صورت نودولی هستند. برای تشكیل این سنگ ها در محیط دیاژنز دو شرط لازم است :





سیلكریت كه سنگی غنی از سیلیس است ، اولیه بوده و در PH قلیایی تشكیل می شود و لذا در فصول خشك كه تبخیر و PH بالاست ، ایجاد می شود. كالكریت در محیط دیاژنز شكل می گیرد.



در صورتی که سیلیس درصد بالایی از سنگ ها را تشکیل دهد ، کانسارهای سیلیس تشکیل می شوند . کانسارهای سیلیس تشکیل شده از تجمع ثانویه سیلیس و در اثر فرآیند دگرگونی ( تزریق ثانویه رگه ها و رگچه های سیلیسی در سازندهای دگرگون شده ) ، هوازدگی ، جابجایی و تجمع به وسیله باد و یا آب رودخانه ها دارای حجم قابل توجهی بوده و از اهمیت بالایی برخوردارند .گاهی در طبیعت لایه هایی از سیلیس آلی به صورت رادیولاریت ، فتانیت ، اسپونگولیت و دیاتومیت به وجود می آیند . این لایه ها از انباشته شدن قطعات اسکلت سیلیسی جانوران ریز دریایی ایجاد می شوند . از نظر کانی شناسی جنس این مواد اکثراً کریستوبالیت و اپال است .

در مورد منشأ چرت ها، اتفاق نظر وجود ندارد، با این وجود اكثر محققین، چرت های نودولی را از منشأ ثانویه و دیاژنتیكی می دانند. شواهدی كه این فرضیه را ، تأئید می كند عبارتند از:






مطالعات مختلف و بررسی های ژئوشیمیایی اخیر تشكیل مستقیم ژل های سیلیسی از آب دریا را تأئید نمی كند.


X- Ray Fluorescence Analysis ( XRF)
طیف سنجی نشر اتمی پلاسما Plasma Atomic Emission Spectrometry

6- استخراج و فرآوری :

روش های استخراج:

كانسارهای سخت نشده به روش روباز بوسیله ما شین آلاتی مانند لودر و بیل مكانیكی, لایروبی, و یا فشار آب استخراج, بارگیری و یا از طرق دیگر به كارخانه فرآوری منتقل می شود. كانسارهای سخت نیز به روش روباز استخراج می شود منتها ابتدا با حفاری و انفجار و بعد مراحل برداشت و بارگیری صورت میگیرند. برخی معادن زیر زمینی با روش انفجار و حفاری مرسوم استخراج و بار گیری میشوند.

تریپلی به روش زیر زمینی و اتاق وپایه با یك تونل دسترسی در جهت شیب استخراج می شود.

بلورهای كوارتز به صورت دستی بعد از برداشت روباره ها بوسیله بلدوزر استخراج می شوند.

روشهای فرآوری:

ماسه وشن ها میبایست دامنه مختلف از اندازه ذرات را دارا باشند و از موادی مانند میكا, رس, لای, مواد آلی و... پاك باشند كه این ناخالصی ها با شستشو و غربال كردن وگاهی جدایش در ملا سنگین برطرف میگردند. در ادامه خرد شدن صورت می گیرد تا قلوه سنگ ها و تخته سنگ ها نیز به اندازه ذرات دیگر تبدیل شود. كوارتز تیله ای و ماسهای غربال شده, با جدایش مغناطیسی, لرزش, شستشو و شناورسازی و یا اسید شویی بر روی آن صورت می گیرد.

نواكولیت با چكش و قلم به اندازه دلخواه درآمده و بر حسب كیفیت دسته بندی در محل كارخانه به اندازه دلخواه برش داده می شود. بلورهای كوارتز به صورت محلی توسط مصرف كننده نهایی جدا سازی و درجه بندی می شود.

7- موارد استفاده :

سیلیس در صنایع مختلفی نظیر شیشه سازی، چینی سازی، ریخته گری و ... مصرف می شود. سیلیس مصرفی در هر یك از این صنایع باید كیفیت خاصی داشته باشد. تركیب شیمیایی، ساختمان كانی شناسی و خواص فیزیكی سیلیس، تعیین كننده كیفیت و موارد مصرف آن در هر یك از صنایع مذكور می باشند. تركیب شیمیایی سیلیس در واقع عبارت است از درصد SiO2 موجود در سنگ و نیز درصد هر یك از اكسیدهای دیگر كه معمولاً به همراه SiO2 در كانسارهای مختلف وجود دارند. در صورتی كه درصد هر یك از اكسیدهای همراه از حدود معینی تجاوز نماید، كاربرد آن در صنایع مختلف محدود و یا غیر ممكن می سازد.

علاوه بر درصد، SiO2 ساختمان كانی شناسی سنگ نیز در تعیین كیفیت و موارد مصرف آن نقش مهمی دارد زیرا ممكن است SiO2 به صورت انواع سیلیكات ها وجود داشته باشد، در نتیجه این مسئله در تعیین روش كانه آرائی و چگونگی حذف ناخالصی ها تأثیر خواهد داشت.
خواص فیزیكی سیلیس نیز در همین روش مناسب برای خردایش، دانه بندی پودر سیلیس تولید شده و تعیین موارد مصرف پودر تولید شده تأثیر خواهند داشت.

به طور كلی موارد مصرف سیلیس عبارت است از:

شیشه سازی، تولید فروسیلیس ، سرامیك سازی، تولید آجر ماسه آهكی، ریخته گری، تولید سیلیكات سدیم، تولید دیگر مواد سیلیسی و تولید پشم شیشه.

مقادیر قابل توجهی ازماسه سنگ خرد شده به عنوان مصالح ساختمانی بكار می رود.

لعاب:

سیلیكا ماده تشكیل دهنده شیشه است، برای ساخت انواع شیشه مخصوص سیلیس با موادی از قبیل فلدسپار، نفلین سینیت، سودا و... تركیب میشود.

سرامیك:

كوارتز در ساخت انواع مختلف سرامیك، سرویس بهداشتی بكار میرود.

در ریخته گری و نسوز:

مقاومت كوارتز وسیلیس تا دمایC 1470سبب شده از آن برای تهیه قالبهای ریختهگری فلزاتی مانند فولاد، آهن سیاه، آلومینیم وآلیاژهای مس و همچنین به عنوان نسوز در ساخت كورههای آهن و فولاد، سرامیك، شیشه و سیمان بكار میرود. كاربردهای متفرقه دیگری مانند ساینده، پودر جلا، فیلتراسیون ، شن و ماسه ساختمانی است. انواع گرد شده و با كیفیت برای باز كردن شكافها و افزایش نفوذ پذیری در تولید نفت وگاز بكار میرود. همچنین با پودر كردن آن میتوان از آن به عنوان پركننده در رنگ، پلاستیك، لاستیك، بتونه و چسب استفاده كرد.

سیلیكات سدیم :

سیلیكات سدیم به صورت گلوله های شفاف، بدون آب و پودر شیشه یا پودر آبدار خرید و فروش میشود. این ماده در كنترل سایندگی لوله های آب و فرمول بندی لعاب و مینا بكار می رود. انواع محلول مایع آن در صابونسازی، پاك كنندههای صنعتی و عمومی، چسب، سیمانسازی، رنگ و پوشش، قالب ریختهگری، شناورسازی كانه، پایدارسازی پراكسید و كنترل خوردگی در لوله های آب و پیش ماده سیلیس مخلوط زئولیت كاربرد دارد.

سیلیس ته نشین شده:

از واكنش سیلیكات سدیم با اسید سولفوریك یا اسید كلریدریك طی شرایط مشخصی سیلیس ته نشینی تولید می شود كه بدلیل خواصی از قبیل درخشندگی بسیار بالا و تخلخل كم از آن به عنوان پر كننده ریز دانه و ضد لغزش در لاستیك (لاستیك خودرو و كفپوش) pvc، پلی الفین، فیلم LDPE و جداكننده های ریز منفذی باتری ها ی سربی، پخش كننده، حمل كننده و بسیاری موارد دیگر استفاده میشود.

سیلیس كلوئیدی:

سوسپانسیون از سیلیس ریز دانه در محیط آبی كه به منظور ماده اصطكاك زا در كا غذ و تخته، ساینده در جلا با آب سیلیس، جوش دهنده نسوزهای فیبری، كاتالیزور و پیش ماده شیمیایی مصرف می شود.

سیلیس، نوع متالورژی:

از واكنش كوارتز وكك در كوره قوس الكتریك و دمای بالای C’2000 ساخته شده و 99%-98 Si دارد. ازآن در تهیه آلیاژهای آلومینیم، فولاد، سوپرآلیاژ، سیلیكون و مواد شیمیایی استفاده می كنند.

انواع دیگر ازسیلیس و تركیبات آن مانند سیلیس پخته، خرد سیلیكون، نیترات سیلیسیوم و... وجود دارند كه هر یك كاربرد های مخصوص خود را داراست.

كوارتز بلوری:

انواع شفاف و خوشنما برای تهیه عدسی و مخروط، جواهرسازی و نمونه كانی بكار میرود، از خاصیت پیزوالكتریك آن در الكترونیك استفاده می كنند.

تریپلی:

سیلیس ریز بلور، متخلخل با وزن مخصوص 65/2، سختی7، سفید تا خاكستری و... كه به عنوان پركننده یا رنگدانه در رنگ، لاستیك، پلاستیك، ساینده وبتونه بكار می رود، بعلاوه در پودرهای ساینده وجلا و ساینده دندان بكار می رود.

نواكولیت:

سنگ متخلخل سفید تا خاكستری، قهوه ای روشن تا سیاه كه از دانه های كوارتز بیشكل متراكم ساخته شده است كه خاصیت سایندگی عالی دارد: تمیز كردن فلزات، ماده آسیاب كننده، نسوز و مصالح سبك ساختمانی.

فلینت:

سیلیس كلسدونی مخفی بلور متراكم (سرامیك، چینی استخوانی، ماده آسیاب كننده و...).
تقسیم بندی انواع سیلیس براساس درصد SiO2 و مصرف :





استانداردها:

باكاربری شیشه سازی:

حداقل 99-5/98% Sio2 و Fe2o3 كمتر از 04/0% در شیشه تخت، 03/0% ظروف شیشه ای ، 88/0%ظروف بلوری، 3/0%فایبرگلاس، 6/1%-2/0 Al2o3 و مقادیر نا چیز (Ni،Cu،Co) و مواد نسوز (كرومیت، زیركن وروتیل)

شیشه نوری درجه اول:

حداقل99%-5/98 Sio2، كمتر از 1/0%Al2o3 و02/0% Fe2o3.

پیش ماده سیلیكات سدیم:

بیشتر از 4/99% Sio2و كمتر از03/0% Fe2o3.

سرامیك:

زیر 20% Cu،5/97%> Sio2،55%< Al2o3 و2/0% Fe2o3.

ماسه با كاربری *****:

نسبتا خالص و بدون خاك، رس و مواد آلی یا میكایی، شكل بلور های گرد شده یا نرمال بدون كشیدگی یا تخت شدگی، اندازه دانه های یكنواخت، اندازه كوچك و ضریب یكنواختی.
ماسه خوب گرد شده و مقادیر ناچیز ناخالصی از رس، فلدسپار و كلسیت اندازه دانه ها :mm7/1*35/3 mm18/1×36/2, mm85/0×70/1, mm212/0×425/0,mm 106/0×212/0

ماسه ریخته گری:



ماسه گداخت (آهن و فولاد):



ماسه نسوز:



پودر سیلیس:



پیش ماده سیلیكون:



فروسیلیكون:



تریپلی:



نواكولیت:



فلینیت:



باز یافت:

بازیافت شیشه در حال افزایش است. نرخ متوسط باز یافت شیشه 33% در آمریكا و 90% در برخی كشورهای اروپایی مانند سوییس است. بعد از خمیر شیشه, دومین كاربری ظروف شیشه ای بازیاقتی فایبر گلاس عایق (40% از ماده اولیه) است. ماسه سیلیس مورد استفاده در سایش معمولا در باز یافت فولاد مصرف میشود. بازیافت ماسه ریخته گری بدلیل مشكلات دفع و آماده سازی آن رو به افزایش است.

جایگزین ها:

ساینده:

بوكسیت, آلومینا, كرندوم, الماس, دیاتومیت, فلدسپار, گارنت, منیتیت, نفلین سینیت, الیوین, پرلیت, پومیس, سربار, ذغال و فلزات استارولیت, تریپلی, كربید سیلیسیوم و ایلیمینیت.

ماده ضد بلوكه شدن:

كائولن تكلیس شده , دیاتومیت, تالك.

ساختمان سازی:

گرانیت خرد شده, آهك, مرمر و...

سنگ نما:

گرانیت, مرمر, آهك, اسلیت, آجر.

پركننده ها:

تری هیدرات آلومینیم, باریت, كربنات كلسیم, دیاتومیت, فلدسپار, كائولن, میكا, نفلین سینیت, پرلیت, تالك, ولاستونیت.



كربن فعال شده/آنتراسیت, آزبست, سلولز, دیاتومیت, گارنت, منیتیت, پومیس, پرلیت, ایلمینیت.

ریخته گری:

بوكسیت و آلومینا, كرومیت, رس, الیوین, پرلیت, ورمیكولیت, زیركن.

مواد اصطكاك زا:

آزبست, باریت, بوكسیت و آلومینا, رس, (آتاپولگلیت, كائولن, سییولیت), گارنت, گرافیت, ژیپس, میكا, پومیس, پیروفیلیت, اسلیت, ورمیكولیت, ولاستونیت, زیركن.
نسوز:

آندالوزیت, بوكسیت, كرومیت, كیانیت, دولومیت, گرافیت, منیزیت, الیوین, پیروفیلیت, رس نسوز, سیلیمانیت, زیركن

8- بازار جهانی مواد معدنی :

تولید جهانی :

بین سالهای 1990 تا 1995 تولید سیلیس روند كاهشی را طی نموده است و از سال 1995 تا 2000 تغییرات متناوبی با دامنه كوتاه حاكم بوده است. طی سال های 1964 تا 2000 بیشترین مقدار تولید مربوط به سال 1990 و كمترین آن مربوط به سال 1964 است.
چین در تولید سیلیكون مقام اول را در سال 2000 ( 721000 تن) و 2001 (638000 تن) دارا بوده است. دیگر تولید كننده های عمده سیلیكون بعد از چین به ترتیب آمریكا، برزیل، نروژ، فرانسه، روسیه ، آفریقای جنوبی و اسپانیا هستند كه در كل 84 درصد تولید جهانی را شامل می شوند.

تولید جهانی فروسیلیكون در سال 2001، 49/4 میلیون تن تخمین زده شده است كه نسبت به سال 2000 كه مقدار 26/4 میلیون تن را داشته است، اندكی افزایش دیده می شود. تولید كننده های عمده فروسیلیكون در سال 2001 به ترتیب كشورهای چین، روسیه، نروژ، اكراین، آمریكا، فرانسه، آفریقای جنوبی و قزاقستان بوه اند كه تقریباً 86 درصد تولید جهانی را دربرداشته اند.

در تولید شن و ماسه صنعتی درسال 1996، آمریكا با تولید 8/27 میلیون تن در مقام اول جای گرفت و بعد از آن هلند با تولید 24 میلیون تن در مقام دوم، آلمان با 5/7 میلیون تن در مقام سوم و اتریش و پاراگوئه با 7 میلیون تن و فرانسه با 5/6 میلیون تن در مقام های بعدی جای گرفتند. آمریكا طی سالهای 1992 تا 1996 بزرگ ترین تولید كننده شن و ماسه صنعتی در جهان بوده و تقریباً 24 درصد تولید جهانی را در برداشته است. تولید شن و ماسه صنعتی در ایران از سال 1996 تا 1996 از 756000 تن به یك میلیون تن افزایش داشته است.

كوارتز وسیلیس در اغلب كشورهای جهان تولید و مصرف می شود. تولید سالیانه سیلیس درجه بالا تا متوسط حدود 120 تا 150 میلیون تن است كه 40% آن متعلق به آمریكا و هلند است, بعد از آن فرانسه, اتریش, آلمان, پاراگوئه و انگلستان قرار دارند.

هر چند فرآوری و قیمت پایین سیلیس مانع از تجارت گسترده بین المللی آن می شود ولی برخی انواع خاص آن با كاربری مخصوص تا مسافتهای زیاد حمل و نقل می شوند, برای مثال از استرالیا به ژاپن. تولید سیلیكون و فرو سیلیكون بیشتر وابسته به وجود انرژی ارزان است تا منشا سیلیس.

به عنوان نمونه ماسه سیلیسی Mt150 ,سیلیس ته نشینیt 600000-550 , ژل سیلیسیt 80000-70, سیلیس كلوئیدی t 70000-60, فرو سیلیكون سیلیكون Mt 4 وجود دارد .

هیچ گونه اطلاعات دقیقی از جایگاه سیلیس جهان در دست نیست .

10- تأثیرات زیست محیطی:

منابع آلودگی :

معادنی که در محیط های خشک در نزدیکی شهر و روستا قرار دارند ، تولید گرد و غبار زیادی می کنند که ایجاد آلودگی می کند که هر چه سیلیس سست باشد ، گرد و غبار ایجاد شده بیشتر می شود .در این صورت باید طراحی معدن به شکلی باشد که حداقل جابجایی خاک را موجب شود .

آژانس بینالمللی سلامت جهانی سیلیس متبلور را به عنوان مادة سرطانزا معرفی كرده است. برای مثال مواد شیمیایی و معدنی كه 0.1% یا بیشتر سیلیس متبلور داشته باشند، براساس استاندارد موسسة سلامت و بهداشت جمعیت برای مقابله با خطرات ناشی از ارتباط با محیط آلوده (Occupational Safety & Health Administration s`Hazard Communication Standard) در آمریكا تحت نظارت قانون قرار گرفتهاند، به طوریكه به صورت قانون كار، آموزش كارگران و برچسب زدن بر چنین محصولاتی مطابق روشهای اعلام شده برای مواد سرطانزا (Material Safety Data Sheet, MSDS) میبایست انجام گیرد.

گرچه قرار گرفتن در معرض غبار كوارتز كه عبارت است از محصولات سیلیسی، جراحاتی در ریه ها به وجود می آورد، با این حال، به مرگ منجر نمی شود. عادی ترین علت مرگ در كسانی كه با غبار سیلیسی در تماسند، بیماری سل است. به طور كلی، اگر مقدار زیادی غبار وارد ریه ها بشود، سبب مرگ می گردد. با این حال، با پیشگیری ها و نیز تهویه مناسب و استفاده از فیلترها، تا حد زیادی می توان از بروز امراض یا مرگ در اثر غبار كانی ها جلوگیری كرد.






buy tadalafil online
جمعه 16 آذر 1397 10:13 ق.ظ

Superb material, With thanks!
cialis herbs cialis 10 doctissimo cialis 5 effetti collaterali cialis vs viagra cialis generico lilly buy cialis cheap 10 mg cialis great britain cialis purchasing miglior cialis generico cialis name brand cheap
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:03 ب.ظ

You stated it superbly!
cialis coupons printable cialis dosage cialis 5mg cialis in sconto cialis canada on line cialis side effects cialis super kamagra cialis generic tadalafil buy cialis generico postepay how much does a cialis cost
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:07 ب.ظ

You actually mentioned this superbly!
cialis 5 mg schweiz cialis qualitat cialis generika in deutschland kaufen cialis tablets cialis kamagra levitra the best choice cialis woman we use it cialis online store generic cialis brand cialis nl cialis cuantos mg hay
buy cialis online cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:31 ق.ظ

Good info. Thanks a lot!
cialis taglich cialis prices estudios de cialis genricos cialis free trial when will generic cialis be available rx cialis para comprar cialis in sconto cialis from canada achat cialis en suisse cialis tadalafil online
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 06:16 ب.ظ

Seriously plenty of excellent tips.
cialis 20 mg cost cialis kaufen cialis generico en mexico cialis tadalafil online usa cialis online prescription doctor cialis discount cialis viagra vs cialis vs levitra cialis generika in deutschland kaufen cialis 20 mg cost
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 07:04 ق.ظ

Kudos! I like it.
cialis billig are there generic cialis discount cialis cialis pills in singapore side effects of cialis only now cialis for sale in us buy cialis uk no prescription click here take cialis buying cialis on internet generic cialis in vietnam
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 07:05 ب.ظ

You actually suggested it well!
generico cialis mexico usa cialis online prezzo cialis a buon mercato when can i take another cialis fast cialis online usa cialis online cialis 10mg prix pharmaci we like it cialis soft gel cialis tablets for sale acquistare cialis internet
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 06:44 ق.ظ

Effectively spoken really. !
generic cialis pro cialis flussig wow cialis 20 cialis 50 mg soft tab cialis 5 effetti collaterali cialis italia gratis cialis from canada how to purchase cialis on line preis cialis 20mg schweiz cialis for bph
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 06:37 ب.ظ

You actually explained it terrifically!
cialis kamagra levitra can i take cialis and ecstasy preis cialis 20mg schweiz what is cialis cialis venta a domicilio viagra vs cialis vs levitra tadalafil 10 mg free generic cialis cialis soft tabs for sale cialis professional from usa
buy cialis pills online
یکشنبه 11 آذر 1397 06:16 ق.ظ

With thanks. I enjoy this.
acheter cialis meilleur pri enter site very cheap cialis cialis super kamagra cialis uk cialis bula generic low dose cialis buy cialis online we use it cialis online store can i take cialis and ecstasy cialis generisches kanada
Cialis online
شنبه 10 آذر 1397 06:59 ب.ظ

Regards. A good amount of information.

cialis tadalafil online cialis sale online free cialis rx cialis para comprar comprar cialis navarr cialis official site buy original cialis how do cialis pills work cialis 50 mg soft tab acheter cialis kamagra
Buy cialis online
شنبه 10 آذر 1397 05:53 ق.ظ

You actually expressed it really well.
cialis para que sirve we choice free trial of cialis cialis 20 mg best price canadian drugs generic cialis cialis name brand cheap price cialis per pill sublingual cialis online cialis generique only best offers 100mg cialis cialis venta a domicilio
buy cialis usa
جمعه 9 آذر 1397 06:36 ب.ظ

Kudos! I appreciate this!
generic cialis pro only best offers cialis use cialis with 2 days delivery cialis dose 30mg opinioni cialis generico cialis generico en mexico rezeptfrei cialis apotheke cialis mit grapefruitsaft recommended site cialis kanada safe site to buy cialis online
Buy generic cialis
جمعه 9 آذر 1397 06:50 ق.ظ

You suggested this exceptionally well.
generic cialis review uk we recommend cialis info cost of cialis cvs cialis for daily use we choice cialis uk how do cialis pills work cialis flussig cialis savings card cialis 30 day trial coupon cialis great britain
Buy cialis online
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:35 ب.ظ

You said it adequately.!
cialis per paypa rezeptfrei cialis apotheke cialis 100 mg 30 tablet where do you buy cialis cialis generic tadalafil buy cialis ahumada cialis dose 30mg side effects for cialis generic cialis tadalafil 5 mg cialis pharmacie en ligne
buy cialis pills online
پنجشنبه 8 آذر 1397 07:51 ق.ظ

You made your stand pretty nicely.!
when can i take another cialis does cialis cause gout cialis purchasing cialis flussig if a woman takes a mans cialis cialis kaufen bankberweisung wow cialis tadalafil 100mg calis rx cialis para comprar female cialis no prescription
Cialis online
چهارشنبه 7 آذر 1397 06:57 ب.ظ

Thanks. Fantastic information.
tadalafil 20mg look here cialis cheap canada venta cialis en espaa cialis generico online comprar cialis navarr cialis savings card cialis generico online cialis 100 mg 30 tablet cialis 5 mg buy cialis generico en mexico
buy tadalafil online
چهارشنبه 7 آذر 1397 07:18 ق.ظ

You actually explained this exceptionally well!
generic cialis cialis flussig cialis 20 mg cialis for sale purchasing cialis on the internet click here to buy cialis buy cialis sample pack cialis taglich we use it cialis online store ou acheter du cialis pas cher
Cialis canada
چهارشنبه 11 مهر 1397 04:06 ق.ظ

Awesome info. Regards!
cialis baratos compran uk cialis rezeptfrei generic cialis pro cialis official site price cialis best cialis for sale in europa cialis savings card buying cialis on internet cialis manufacturer coupon bulk cialis
buy cialis online cheap
دوشنبه 9 مهر 1397 03:10 ق.ظ

Awesome stuff, Regards!
cilas cialis dosage recommendations generic cialis at the pharmacy tadalafil generic opinioni cialis generico wow cialis tadalafil 100mg comprar cialis navarr cialis en 24 hora we choice cialis pfizer india prices on cialis 10 mg
http://viagravonline.com/
چهارشنبه 28 شهریور 1397 02:28 ق.ظ

Thanks, I like it!
can i take cialis and ecstasy cialis farmacias guadalajara tadalafilo cialis generique 5 mg prezzo di cialis in bulgaria cialis arginine interactio cialis usa cost cialis great britain cialis kaufen bankberweisung cialis rezeptfrei
http://viagravonline.com/
پنجشنبه 15 شهریور 1397 06:23 ب.ظ

Thank you, A good amount of content.

click here to buy cialis the best choice cialis woman cialis generico milano wow cialis 20 tadalafil tablets side effects for cialis cialis 50 mg soft tab we choice free trial of cialis cialis professional yohimbe cialis professional yohimbe
http://canadianpharmacyonli.com/
چهارشنبه 14 شهریور 1397 10:13 ق.ظ

Wow loads of wonderful tips!
pharmacy canada online pharmacies legitimate the best canadian online pharmacies drugstore online drugstore online reviews canada rx canadian pharmaceuticals for usa sales buy viagrow canada online pharmacies reviews northwest pharmacies in canada
http://canadianpharmacyies.com/
سه شنبه 13 شهریور 1397 01:18 ب.ظ

This is nicely expressed. .
buy kamagra viagra buy viagra from usa how can i buy viagra online can i buy viagra at walmart buy viagra online price viagra how to buy viagra online pharmacy usa sildenafil citrate buy viagra generic getting viagra online
cialisvu.com
دوشنبه 12 شهریور 1397 10:48 ق.ظ

Nicely put. With thanks.
cialis generika in deutschland kaufen online prescriptions cialis cialis dosage recommendations preis cialis 20mg schweiz when can i take another cialis we recommend cialis info cialis usa cost viagra vs cialis achat cialis en europe cialis lowest price
viagraessale.com
یکشنبه 11 شهریور 1397 07:02 ب.ظ

Great write ups. Many thanks.
click here to buy cialis cialis online cialis canada on line buy cialis online nz online cialis cialis daily new zealand cialis 20mg prix en pharmacie cialis herbs preis cialis 20mg schweiz costo in farmacia cialis
http://viabiovit.com/cheap-generic-viagra-uk.html
سه شنبه 23 مرداد 1397 07:16 ق.ظ

Reliable data. Many thanks!
online pharmacy order viagra online without how buy viagra online viagra in pharmacy ordering viagra where do i buy viagra can u buy viagra online buy viagra prescription where to buy real viagra is it legal to buy viagra
tadalafil tablets
دوشنبه 22 مرداد 1397 10:56 ب.ظ

Tips nicely considered.!
buy cialis how do cialis pills work female cialis no prescription does cialis cause gout how much does a cialis cost viagra cialis levitra achat cialis en itali buy cheap cialis in uk cialis 5 mg cialis tablets
Cialis 20 mg
دوشنبه 7 خرداد 1397 11:09 ق.ظ

You revealed it really well.
generic cialis 20mg uk rx cialis para comprar achat cialis en europe tadalafilo order a sample of cialis buy name brand cialis on line order a sample of cialis cialis 30 day trial coupon cialis 20 mg click now cialis from canada
Cialis online
پنجشنبه 20 اردیبهشت 1397 11:44 ق.ظ

Thanks. Quite a lot of information!

how does cialis work cialis manufacturer coupon chinese cialis 50 mg cialis purchasing purchase once a day cialis cialis pills boards generic cialis tadalafil cialis qualitat buying cialis overnight cialis dose 30mg
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30