تبلیغات
دانش پژوهان مهندسی معدن ایران - اطلاعات اکتشافی از سیلیس
دانش پژوهان مهندسی معدن ایران
پنجشنبه 27 مرداد 1390

اطلاعات اکتشافی از سیلیس

پنجشنبه 27 مرداد 1390

نویسنده :Mohammad hashem zarei



اطلاعات اکتشافی در مورد سیلیس

اكسید سیلیسیم (SiO2) یا سیلیس تركیبی شیمیایی است كه به صورت خالص و یا به صورت تركیب در كانی های سیلیكاته حدوداً 60 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهد. كانی های سیلیكاته در مجموع 90 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهند.

سیلیس خالص ، بی رنگ تا سفیدرنگ است و با ترکیب SiO2 فراوان ترین ماده موجود در پوسته زمین است .

نام سیلیس برای کلیه کانی هایی به کار برده می شود که دارای SiO2 می باشند حتی اگر از نقطه نظر بلوری ، شرایط فیزیکی و شرایط زمین شناسی با هم متفاوت باشند.

ماسه سنگ و ماسه سیلیسی، كوارتز و كوارتزیت، بلور كریستال، تریپلی و نواكولیت، سیلیس مصنوعی و سیلیكون شیمیایی، سنگ چماق و دیاتومیت از منابع اصلی سیلیس هستند.

1- ژئوشیمی:

اكسید سیلیسیم (SiO2) یا سیلیس تركیبی شیمیایی است كه به صورت خالص ( كانی های كوارتز، اپال و ... ) و یا به صورت تركیب در كانی های سیلیكاته حدوداً 60 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهد. كانی های سیلیكاته در مجموع 90 درصد پوسته جامد زمین را تشكیل می دهند.

برخی از شیمیدانان، رابطه بین اتم های سیلیس و اكسیژن در سیلیكات های مختلف را مشابه رابطه اتم های كربن و اكسیژن در تركیبات آلی دانسته اند. همانطور كه كربن به دو صورت منواكسید كربن (CO) و دی اكسید كربن (CO2) با اكسیژن تركیب می شود، سیلسیم نیز به طور مشابه با اكسیژن تركیب شده و تولید تركیبات SiO و SiO2 را می نماید. تركیب اول نظیر منواكسید كربن به صورت گاز بوده و ناپایدار است ولی تركیب جامد و پایدار می باشد.

در طبیعت هرگاه در درجه حرارت 25 درجه سانتی گراد، میزان سیلیس محلول در آب از حدود 120 تا 140 ppm بالاتر برود، از نظر شیمیایی كمپلكس Si(OH)4 بوجود خواهد آمد. در چنین حالتی محلول به صورت اشباع در آمده و سبب رسوب سیلیس به صورت ژل و تشكیل بلورهای اولیه كوارتز كه فراوان ترین كانی سیلیس است می گردد.

بلورهای مصنوعی كوارتز كه در صنعت مورد مصرف قرار می گیرد، نیز طی چنین فرآیندی تولید می شوند. بنابراین می توان گفت كه اگر در طبیعت مقدار سیلیس محلول در آب كمتر از ppm 210 باشد، سیلیس موجود در آب به صورت محلول باقی مانده و هیچگونه كریستالی تشكیل نمی شود. فقط در زمانی كه میزان سیلیس محلول در آب از حد ppm 410 بگذرد، زایش بلورهای كوارتز شروع می شود.

كوارتز، تریدیمیت و كریستوبالیت سه پلی مورف اصلی سیلیس هستند كه در طبیعت به خوبی شناخته شده اند، هركدام از این كانی ها در شرایط خاصب بوجود آمده و دارای مشخصات فیزیكی و كانی شناسی معینی می باشند. این پلی مورف ها در شرایط حرارتی ذیل به یكدیگر تبدیل می شوند:

فرآیندهای تبدیل سه پلی مورف فوق كه هركدام در شرایط خاص ترمودینامیكی و شیمیایی انجام می شوند، همگی دو طرفه و برگشت پذیر می باشند. نحوه و شرایط تبدیل پلی مورف های سیلیس به یكدیگر، در تمام صنایعی كه این ماده معدنی به نحوی در آنها كاربرد دارد، از اهمیت زیادی برخوردار است. در اثر تبدیل این پلی مورف ها به یكدیگر، خواص كانی شناسی و فیزیكی آنها نظیر ضریب شكست، سیستم تبلور، چگالی و سختی نیز متغیر می نماید.

دانه های بلوری سیلیس از لحاظ مولکولی متبلور بوده با شبکه های بدون اتصال الکترونی است . انواع مختلف سیلیس – کوارتز، تریدیمیت و کریستوبالیت – سیلیس گداخته و در کوهی( به فرمول شیمیایی Si2O7 ) در ساختمان شبکه های سه بعدی یا تکتوسیلیکاته متبلور شده اند. در این ساختمان هر چهار وجهی SiO4، تمام گوشه های خود را با سایر چهاروجهی ها به اشتراک گذاشته است و نسبت Si:O ، 1:2 است. در این ساختمان، اتم سیلیسیوم چهار ظرفیتی توسط 2 اتم اکسیژن دو ظرفیتی متعادل شده است. در این نوع سیلیکاتها بخشی از اتم های سیلیسیوم توسط آلومینیوم جایگزین شده است و به صورت (Si, Al)O2 در می آید.

اگر چه پیوندهای Si-O در ساختار اکتاهدرال کوردیناسیون 6 بلندتر از طول این پیوندها در ساختار تتراهدرال کوردیناسیون 4 هستند، اما بسته بندی فشرده تر اکسیژن ها باعث افزایش زیاد چگالی این پلی مورف نسبت به سایر پلی مورف های سیلیس می شود.

سیلیس رامی توان در ابتدا به صورت محلول در آب در نظر گرفت . پس از اشباع شدن محلول ها از سیلیس و رسوب آن در محیط ، تبلور سیلیس آغاز می شود که باعث تشکیل اشکال نهان بلور و ریزبلور می شود .

پس از این مرحله در صورت ایجاد شرایط مساعد ، زایش و رشد بلورهای کوارتز انجام می شود .همچنین سیلیس موجود در محیط های آذرین و ماگمایی نیز ایجاد بلورهای گوارتز می کنند که این بلورها هم در فازهای اولیه و هم در مراحل پایانی ماگماتیسم ایجاد شده و یا ممکن است از محلول های گرمابی ناشی شوند .

کوارتز، کریستوبالیت و تریدیمیت اشکالی از سیلیس هستند که می توانند در سنگ های آذرین رخ دهند.

این 3 شکل سیلیس نمایش دهنده پدیده انانتیوتروپیسم (پلی مورفیسم برگشت پذیر) است.
هر یک دارای حوزه پایداری خود است، کوارتز در فشار اتمسفریک تا دمای 867 درجه پایدار است، تریدیمیت بین 867 درجه و 1470 درجه و کریستو بالیت از 1470 درجه تا نقطه ذوب یعنی 1713 درجه پایدار می باشند.

سیلیس مایع نیز از 1713 درجه تا نقطه جوش سیلیس پایدار است. این 3 پلی مورف سیلیس همگی از گروه های چهار وجهی، متشکل از 4 اتم اکسیژن به دور یک اتم سیلیس مرکزی تشکیل شده اند.

چهار وجهی های سیلیسیوم – اکسیژن به یکدیگر متصل شده اند تا شبکه ای سه بعدی را به وجود آوردند اما الگوی اتصال برای هر یک از این سه شکل سیلیس متفاوت بوده و اختلاف ساختار بلوری و خواص آنها نیز از همین جا ناشی می شود.

کریستوبالیت و تریدیمیت ساختارهای نسبتاً بازی دارند، در حالی که اتم های کوارتز از بسته بندی فشرده تری برخوردارند.

هر یک از 3 پلی مورف سیلیس دارای انواع دمای بالا و دمای پائین است. در کوارتز، تغییر از نوع دمای پائین به دمای بالا در فشار یک اتمسفر، در دمای 573 درجه رخ می دهد.
تریدیمیت دمای بالا نیز بین 120 و 160 درجه به تریدیمیت دمای پایین تبدیل می شود و کریستوبالیت دمای بالا هم بین 200 تا 275 درجه سانتیگراد به کریستوبالیت دمای پائین مبدل می شود.

تبدیل شکل های دمای بالا – دمای پائین با تبدیل هر یک از انواع به نوع دیگر کاملاً تفاوت دارد.
چهار وجهی های Sio4 در هر یک از این 3 کانی با الگوهای متفاوت به یکدیگر متصل شده اند و این اتصال باید به طور کامل شکسته و باز آرایی شود تا یک نوع بتواند به نوع دیگر تبدیل گردد.
از طرف دیگر در تغییر انواع دمای بالا به دمای پائین نیازی به تغییر در چگونگی اتصال چهاروجهی ها نیست.

این تغییر باعث ایجاد یک جا به جایی و چرخش در آنها می گردد که بدون شکستن اتصال ها باعث تغییر تقارن ساختاری می گردد. انواع دمای بالا نسبت به انواع دمای پائین همیشه از تقارن بیشتری برخوردارند.

تبدیل گونه های دمای بالا به دمای پائین هر یک از این کانی ها در دمای تبدیل به سرعت انجام گرفته و برگشت پذیر می باشد.

تغییر از یک پلی مورف به پلی مورف دیگر به شدت کند و بطئی است، وجود تریدیمیت و کریستوبالیت به صورت کانی نشان می دهد که این دو پلی مورف می توانند به طور نامحدود در دمای عادی بدون تغییر باقی بمانند.

پس از تشکیل تریدیمیت و کریستوبالیت، اتصال به وجود آمده سخت تر از آن است که بتواند به آسانی شکسته شود و به همین دلیل تبدیل انواع دمای بالا و پایین کریستوبالیت و تریدیمیت را می توان در دماهایی مورد مطالعه قرار داد که این دو کانی در واقع در این دماها نیمه پایدارند.

حضور عناصر خارجی در ساختمان تریدیمیت و کریستوبالیت می تواند اثری پایدار کننده داشته باشد.
تعداد اندک تجزیه های کامل موجود از این کانی ها حضور مقادیر مشابهی Al, Na را نشان می دهد که بیان گر جایگزینی یعنی NaAL به جای Si در ساختمان باز است.

از طرف دیگر کوارتز معمولاً به صورت Sio2 خیلی خالص یافت می شود.

اگر چه کوارتز در فاز پایدار در دماهای کمتر از 867 درجه است، اما کریستوبالیت یا تریدیمیت هم می توانند در زیر این دما متبلور شوند، به خصوص هنگامی که تبلور به سرعت رخ می دهد.

کوارتز دمای پائین و کوارتز دمای بالا تنها در محدوده حوزه پایداری خود تشکیل شده و هیچ گاه در دمای بالاتر تشکیل نمی شوند.

در نتیجه حضور کوارتز در یک سنگ آذرین نشان دهنده این است که تبلور آن از ماگما در دمای زیر 867 درجه صورت گرفته است و حضور کریستوبالیت یا تریدیمیت به هیچ وجه نمی توانند نشان دهنده دمای تبلور باشد.

کوارتز در دماهای معمولی همیشه به صورت کوارتز دمای پائین حضور دارد. از روی شکل بلوری، ماهیت ماکل و سایر خواص کم اهمیت تر می توان شکل اصلی را در غالب موارد تعیین کرد.

کوارتز تقریباً در تمام سنگ های آذرین کوارتز دار ابتدا به صورت کوارتز دمای بالا متبلور می شود.

در رگه های کوارتز و بعضی از پگماتیت ها کوارتز از همان ابتدا به صورت کوارتز دمای پایین متبلور می شود.

تبلور ماگمایی در سنگ های کوارتز دار دماهای بالاتر از 573 درجه صورت گرفته و تبلور بخشی از مواد باقی مانده نیز حداقل در دماهای پائین تر صورت می گیرد.

3- كانی های مهم سیلیس :

انواع سیلیس در طبیعت به صورت کانی های مشخص ذیل یافت می شود که عبارتند از:
سیلیس متبلور (کوارتز با چگالی 65/2 ، تریدیمیت با چگالی 26/2، کریستوبالیت با چگالی 32/2، اوپال، لوشاته لیریت با چگالی 20/2، کوئیزیت و استیشوویت)، سیلیس نهان بلور (سنگ آتش زنه ، سنگ آتش زنه سیاه ، کلسدونی و عقیق ) و سیلیس بی شکل ( اپال ، سیلیس بی آب ) می باشد.از میان این کانی ها، کوارتز بسیار رایج است.

تریدیمیت و کریستوبالیت در سنگ های آتشفشانی توزیع گسترده ای داشته و به سختی می توان گفت که کانی های کمیاب هستند.لوشاته لیریت (شیشه سیلیس) بسیار کمیاب است.کوئیزیت و استیشوویت اشکال فشار بالای سیلیس می باشند که ابتدا در آزمایشگاه ساخته شده و سپس در ماسه سنگ های کراتر متئور در آریزونا یافت شدند، جایی که این دو کانی ظاهراً بر اثر فشار آنی و بالا ناشی از برخورد شخانه تشکیل گردیده اند. چگالی بالای( 29/4 ) برای استیشوویت ناشی از تغییر کوردیناسیون 4 به 6 است.

سنگ شیشه ، سیلیس گداخته شفافی با چگالی 21/2 می باشد . زمانی که ناخالصی ها کمتراز ppm 1 باشد ، از بهترین نوع شیشه های شفاف است و دارای قدرت انتقال زیاد اشعه ماوراءبنفش است .

سیلیس گرد از خردایش سیلیس به دست می آید و درصنعت در لاستیک سازی ، غلیظ کننده گریس و به عنوان مات ساز رنگ ها کاربرد دارد .

چرت و فلینیت معمول ترین انواع سنگ های رسوبی شیمیایی هستند.

چرت یك واژه خیلی كلی برای رسوبات سیلیسی دانه ریز، با منشأ شیمیایی، بیوشیمیایی یا بیوژنیكی است.

فلینیت بعنوان معادل چرت و خصوصاً برای نودل های چرتی موجود در گل های سفیدهای (chalk) كرتاسه بكار می رود.

ژاسب نوعی چرت قرمز است كه رنگ قرمز آن ناشی از هماتیت ریز پراكنده است.

سیلیكسیت (Silexite) واژه فرانسوی معادل چرت، خاصه نوع سیاه و كربن دار آن است.

نواكولیت، نوع دیگری از سنگ های سیلیسی است كه افزون بر سختی زیاد ، بافت یكنواخت و میكروكریستالین و رنگ روشن نیز، برخوردار است. نواكولیت در اصل یك چرت لایه- لایه متشكل از كوارتز میكروکریستالین است.

پورسلانیت به سنگ های سیلیسی دانه ریز با بافت و شكستگی مشابه با پورسلان بدون لعاب اطلاق می شود.

تریپولی از انواع دیگر سنگ های سیلیسی بسیار متخلخل و سبك وزن است كه كانی عمده تشكیل دهنده آن كلسدونی بوده و به رنگ های سفید، صورتی و خاكستری روشن و با لمس زبر و خشن، مشخص می شود. تریپولی فقط در سطح زمین گسترش داشته و آن را نتیجه فرآیندهای هوازدگی از قبیل آب گرفتن و یا شكستگی سنگهای دیگر از قبیل چرت و آهك های سیلیسی معرفی كرده اند، كه بخش های كربناته آنها شسته و خارج شده است.

چرت ها معمولاً به انواع لایه لایه و نودولی تقسیم می شوند:

چرت های لایه لایه اغلب با سنگ های ولكانیكی همراه هستند و در آن چرت را با منشأ ولكانیكی یا منشأ بیوژنیكی سیلیس می دانند .

چرت های نودولی عمدتاً در سنگ های آهكی و تا حدودی در گل سنگ ها و تبخیری ها گسترش دارند. بیشتر چرت های نودولی دیاژنتیكی هستند و از طریق جانشینی تشكیل شده اند. منشأ سیلیس را عمدتاً به منشأ آتشفشانی نسبت می دهند.

مطالعات جدیدتر (Cruzzi 1996) نشان می دهد كه فقط از منشأ آتشفشانی نیست بلكه قسمت عمده ای از خشكی ها نشأت می گیرند و یا از انحلال سنگ های پوسته جامد زمین شكل می گیرند.

سنگ های سیلیس به دو گروه اولیه و ثانویه تقسیم می شوند :

اولیه ها شامل:

الف- چرت هایی كه رادیولارها سازنده آنها هستند و بنام رادیولاریت خوانده می شوند
ب- دیاتومیت های پورسلانیت
ج- Opaline rocks
د- اسپیكولیت
هـ- نواكولیت

ثانویه ها (بعد از رسوبگذاری شكل می گیرند):

الف- نودول های چرت شامل Syngenetic chart
ب- Early chart
ج- late chart
د- Diagenes chart

سنگ های سیلیسی با منشأ اولیه :

الف- چرت های رادیولاریتی:

این چرت ها دو دسته اند:

1-چرت با نوارهای اكسید آهن

از مشخصات انواع چرت با نوارهای اكسیدآهن می توان به مشخصه های زیر اشاره كرد:

الف- همراه با توالی های افیولیت هستند.
ب- همراه با گل های پلاژیك هستند.
ج- دارای نوارهای قرمز تا سبز تیره دارای اكسیدهای Fe 3+
د- از پوسته رادیولر تشكیل شده اند.

دو فاكتور اول نشان دهنده این است كه اینها در یك محیط عمیق شكل گرفته اند. وجود Fe 3+ نشان دهنده محیط اكسیدان است كه علت وجود محیط اكسیدان در عمق به علت گردش شدید آب در طبقات است كه باعث شده اكسیژن از طبقات سطحی به اعماق برود. پس این سنگ ها مربوط به محیط های عمیق دریا كه Cirulation آب شدید بوده و اجازه داده تا اكسیژن به محیط عمیق برود و محیط اكسیدان گردد، می باشند.

2- با نوارهای مواد آلی :

انواع دارای نوارهای مواد آلی در همان محیط قبل ولی غیر اكسیدان تشكیل می گردند. ناخالص هایی كه همراه این 2 گروه دیده می شود عمدتاً كانی رسی گروه ایلیت، كوارتز میكروكریستالین و فسفات می باشد.

ب- دیاتومیت های پورسلانیت

عمدتاً در محیط های دریاچه ای بخصوص فلات قاره (Shelf) شكل می گیرند كه محیط غیر اكسیدان است. در محیط شیب قاره Slope اگر اكسیدان نباشد نیز شكل می گیرند.
این سنگها دارای تخلخل بالایی هستند و كانی های رسی گروه كائولن یا كائولن + ایلیت همراه آنها دیده می شود. اگر مقدار كانی رسی به 25 درصد برسد به سنگ، پورسلانیت می گویند. این سنگ ها در یك منطقه بسیار كم شیب و گسترده كه چون بصورت خلیج است، گردش (Circulation) شدید آب وجود ندارد و به علت جریانهای Upwelling سیلیس به محدوده شلف كشیده می شود وبه طریقه شیمیایی و بعضاً با علت دخالت موجودات پلانكتون ، این سنگ به صورت ژل سیلیسی كه عمدتاً اپال A و C است ، نهشته می شود.

د- اسپیكولیت :

عمده سازنده این ها، سوزن های اسفنجی هستند. تفاوت این سنگ ها با بقیه سیلیس ها این است كه این سنگ ها در دریاچه های آب شیرین گسترش می یابند و همراه با رسوبات جریانهای آشفته هستند.

هـ- نواكولیت :

رسوبات سیلیسی كه در تشكیل آنها موجودات مختلف دخالت دارند و موجود غالبی شناخته نشده است و در محیط های دریایی كم عمق گسترش می یابند.

سنگ های سیلیسی از منشأ ثانویه:

اینها غالباً به صورت نودولی هستند. برای تشكیل این سنگ ها در محیط دیاژنز دو شرط لازم است :





سیلكریت كه سنگی غنی از سیلیس است ، اولیه بوده و در PH قلیایی تشكیل می شود و لذا در فصول خشك كه تبخیر و PH بالاست ، ایجاد می شود. كالكریت در محیط دیاژنز شكل می گیرد.



در صورتی که سیلیس درصد بالایی از سنگ ها را تشکیل دهد ، کانسارهای سیلیس تشکیل می شوند . کانسارهای سیلیس تشکیل شده از تجمع ثانویه سیلیس و در اثر فرآیند دگرگونی ( تزریق ثانویه رگه ها و رگچه های سیلیسی در سازندهای دگرگون شده ) ، هوازدگی ، جابجایی و تجمع به وسیله باد و یا آب رودخانه ها دارای حجم قابل توجهی بوده و از اهمیت بالایی برخوردارند .گاهی در طبیعت لایه هایی از سیلیس آلی به صورت رادیولاریت ، فتانیت ، اسپونگولیت و دیاتومیت به وجود می آیند . این لایه ها از انباشته شدن قطعات اسکلت سیلیسی جانوران ریز دریایی ایجاد می شوند . از نظر کانی شناسی جنس این مواد اکثراً کریستوبالیت و اپال است .

در مورد منشأ چرت ها، اتفاق نظر وجود ندارد، با این وجود اكثر محققین، چرت های نودولی را از منشأ ثانویه و دیاژنتیكی می دانند. شواهدی كه این فرضیه را ، تأئید می كند عبارتند از:






مطالعات مختلف و بررسی های ژئوشیمیایی اخیر تشكیل مستقیم ژل های سیلیسی از آب دریا را تأئید نمی كند.


X- Ray Fluorescence Analysis ( XRF)
طیف سنجی نشر اتمی پلاسما Plasma Atomic Emission Spectrometry

6- استخراج و فرآوری :

روش های استخراج:

كانسارهای سخت نشده به روش روباز بوسیله ما شین آلاتی مانند لودر و بیل مكانیكی, لایروبی, و یا فشار آب استخراج, بارگیری و یا از طرق دیگر به كارخانه فرآوری منتقل می شود. كانسارهای سخت نیز به روش روباز استخراج می شود منتها ابتدا با حفاری و انفجار و بعد مراحل برداشت و بارگیری صورت میگیرند. برخی معادن زیر زمینی با روش انفجار و حفاری مرسوم استخراج و بار گیری میشوند.

تریپلی به روش زیر زمینی و اتاق وپایه با یك تونل دسترسی در جهت شیب استخراج می شود.

بلورهای كوارتز به صورت دستی بعد از برداشت روباره ها بوسیله بلدوزر استخراج می شوند.

روشهای فرآوری:

ماسه وشن ها میبایست دامنه مختلف از اندازه ذرات را دارا باشند و از موادی مانند میكا, رس, لای, مواد آلی و... پاك باشند كه این ناخالصی ها با شستشو و غربال كردن وگاهی جدایش در ملا سنگین برطرف میگردند. در ادامه خرد شدن صورت می گیرد تا قلوه سنگ ها و تخته سنگ ها نیز به اندازه ذرات دیگر تبدیل شود. كوارتز تیله ای و ماسهای غربال شده, با جدایش مغناطیسی, لرزش, شستشو و شناورسازی و یا اسید شویی بر روی آن صورت می گیرد.

نواكولیت با چكش و قلم به اندازه دلخواه درآمده و بر حسب كیفیت دسته بندی در محل كارخانه به اندازه دلخواه برش داده می شود. بلورهای كوارتز به صورت محلی توسط مصرف كننده نهایی جدا سازی و درجه بندی می شود.

7- موارد استفاده :

سیلیس در صنایع مختلفی نظیر شیشه سازی، چینی سازی، ریخته گری و ... مصرف می شود. سیلیس مصرفی در هر یك از این صنایع باید كیفیت خاصی داشته باشد. تركیب شیمیایی، ساختمان كانی شناسی و خواص فیزیكی سیلیس، تعیین كننده كیفیت و موارد مصرف آن در هر یك از صنایع مذكور می باشند. تركیب شیمیایی سیلیس در واقع عبارت است از درصد SiO2 موجود در سنگ و نیز درصد هر یك از اكسیدهای دیگر كه معمولاً به همراه SiO2 در كانسارهای مختلف وجود دارند. در صورتی كه درصد هر یك از اكسیدهای همراه از حدود معینی تجاوز نماید، كاربرد آن در صنایع مختلف محدود و یا غیر ممكن می سازد.

علاوه بر درصد، SiO2 ساختمان كانی شناسی سنگ نیز در تعیین كیفیت و موارد مصرف آن نقش مهمی دارد زیرا ممكن است SiO2 به صورت انواع سیلیكات ها وجود داشته باشد، در نتیجه این مسئله در تعیین روش كانه آرائی و چگونگی حذف ناخالصی ها تأثیر خواهد داشت.
خواص فیزیكی سیلیس نیز در همین روش مناسب برای خردایش، دانه بندی پودر سیلیس تولید شده و تعیین موارد مصرف پودر تولید شده تأثیر خواهند داشت.

به طور كلی موارد مصرف سیلیس عبارت است از:

شیشه سازی، تولید فروسیلیس ، سرامیك سازی، تولید آجر ماسه آهكی، ریخته گری، تولید سیلیكات سدیم، تولید دیگر مواد سیلیسی و تولید پشم شیشه.

مقادیر قابل توجهی ازماسه سنگ خرد شده به عنوان مصالح ساختمانی بكار می رود.

لعاب:

سیلیكا ماده تشكیل دهنده شیشه است، برای ساخت انواع شیشه مخصوص سیلیس با موادی از قبیل فلدسپار، نفلین سینیت، سودا و... تركیب میشود.

سرامیك:

كوارتز در ساخت انواع مختلف سرامیك، سرویس بهداشتی بكار میرود.

در ریخته گری و نسوز:

مقاومت كوارتز وسیلیس تا دمایC 1470سبب شده از آن برای تهیه قالبهای ریختهگری فلزاتی مانند فولاد، آهن سیاه، آلومینیم وآلیاژهای مس و همچنین به عنوان نسوز در ساخت كورههای آهن و فولاد، سرامیك، شیشه و سیمان بكار میرود. كاربردهای متفرقه دیگری مانند ساینده، پودر جلا، فیلتراسیون ، شن و ماسه ساختمانی است. انواع گرد شده و با كیفیت برای باز كردن شكافها و افزایش نفوذ پذیری در تولید نفت وگاز بكار میرود. همچنین با پودر كردن آن میتوان از آن به عنوان پركننده در رنگ، پلاستیك، لاستیك، بتونه و چسب استفاده كرد.

سیلیكات سدیم :

سیلیكات سدیم به صورت گلوله های شفاف، بدون آب و پودر شیشه یا پودر آبدار خرید و فروش میشود. این ماده در كنترل سایندگی لوله های آب و فرمول بندی لعاب و مینا بكار می رود. انواع محلول مایع آن در صابونسازی، پاك كنندههای صنعتی و عمومی، چسب، سیمانسازی، رنگ و پوشش، قالب ریختهگری، شناورسازی كانه، پایدارسازی پراكسید و كنترل خوردگی در لوله های آب و پیش ماده سیلیس مخلوط زئولیت كاربرد دارد.

سیلیس ته نشین شده:

از واكنش سیلیكات سدیم با اسید سولفوریك یا اسید كلریدریك طی شرایط مشخصی سیلیس ته نشینی تولید می شود كه بدلیل خواصی از قبیل درخشندگی بسیار بالا و تخلخل كم از آن به عنوان پر كننده ریز دانه و ضد لغزش در لاستیك (لاستیك خودرو و كفپوش) pvc، پلی الفین، فیلم LDPE و جداكننده های ریز منفذی باتری ها ی سربی، پخش كننده، حمل كننده و بسیاری موارد دیگر استفاده میشود.

سیلیس كلوئیدی:

سوسپانسیون از سیلیس ریز دانه در محیط آبی كه به منظور ماده اصطكاك زا در كا غذ و تخته، ساینده در جلا با آب سیلیس، جوش دهنده نسوزهای فیبری، كاتالیزور و پیش ماده شیمیایی مصرف می شود.

سیلیس، نوع متالورژی:

از واكنش كوارتز وكك در كوره قوس الكتریك و دمای بالای C’2000 ساخته شده و 99%-98 Si دارد. ازآن در تهیه آلیاژهای آلومینیم، فولاد، سوپرآلیاژ، سیلیكون و مواد شیمیایی استفاده می كنند.

انواع دیگر ازسیلیس و تركیبات آن مانند سیلیس پخته، خرد سیلیكون، نیترات سیلیسیوم و... وجود دارند كه هر یك كاربرد های مخصوص خود را داراست.

كوارتز بلوری:

انواع شفاف و خوشنما برای تهیه عدسی و مخروط، جواهرسازی و نمونه كانی بكار میرود، از خاصیت پیزوالكتریك آن در الكترونیك استفاده می كنند.

تریپلی:

سیلیس ریز بلور، متخلخل با وزن مخصوص 65/2، سختی7، سفید تا خاكستری و... كه به عنوان پركننده یا رنگدانه در رنگ، لاستیك، پلاستیك، ساینده وبتونه بكار می رود، بعلاوه در پودرهای ساینده وجلا و ساینده دندان بكار می رود.

نواكولیت:

سنگ متخلخل سفید تا خاكستری، قهوه ای روشن تا سیاه كه از دانه های كوارتز بیشكل متراكم ساخته شده است كه خاصیت سایندگی عالی دارد: تمیز كردن فلزات، ماده آسیاب كننده، نسوز و مصالح سبك ساختمانی.

فلینت:

سیلیس كلسدونی مخفی بلور متراكم (سرامیك، چینی استخوانی، ماده آسیاب كننده و...).
تقسیم بندی انواع سیلیس براساس درصد SiO2 و مصرف :





استانداردها:

باكاربری شیشه سازی:

حداقل 99-5/98% Sio2 و Fe2o3 كمتر از 04/0% در شیشه تخت، 03/0% ظروف شیشه ای ، 88/0%ظروف بلوری، 3/0%فایبرگلاس، 6/1%-2/0 Al2o3 و مقادیر نا چیز (Ni،Cu،Co) و مواد نسوز (كرومیت، زیركن وروتیل)

شیشه نوری درجه اول:

حداقل99%-5/98 Sio2، كمتر از 1/0%Al2o3 و02/0% Fe2o3.

پیش ماده سیلیكات سدیم:

بیشتر از 4/99% Sio2و كمتر از03/0% Fe2o3.

سرامیك:

زیر 20% Cu،5/97%> Sio2،55%< Al2o3 و2/0% Fe2o3.

ماسه با كاربری *****:

نسبتا خالص و بدون خاك، رس و مواد آلی یا میكایی، شكل بلور های گرد شده یا نرمال بدون كشیدگی یا تخت شدگی، اندازه دانه های یكنواخت، اندازه كوچك و ضریب یكنواختی.
ماسه خوب گرد شده و مقادیر ناچیز ناخالصی از رس، فلدسپار و كلسیت اندازه دانه ها :mm7/1*35/3 mm18/1×36/2, mm85/0×70/1, mm212/0×425/0,mm 106/0×212/0

ماسه ریخته گری:



ماسه گداخت (آهن و فولاد):



ماسه نسوز:



پودر سیلیس:



پیش ماده سیلیكون:



فروسیلیكون:



تریپلی:



نواكولیت:



فلینیت:



باز یافت:

بازیافت شیشه در حال افزایش است. نرخ متوسط باز یافت شیشه 33% در آمریكا و 90% در برخی كشورهای اروپایی مانند سوییس است. بعد از خمیر شیشه, دومین كاربری ظروف شیشه ای بازیاقتی فایبر گلاس عایق (40% از ماده اولیه) است. ماسه سیلیس مورد استفاده در سایش معمولا در باز یافت فولاد مصرف میشود. بازیافت ماسه ریخته گری بدلیل مشكلات دفع و آماده سازی آن رو به افزایش است.

جایگزین ها:

ساینده:

بوكسیت, آلومینا, كرندوم, الماس, دیاتومیت, فلدسپار, گارنت, منیتیت, نفلین سینیت, الیوین, پرلیت, پومیس, سربار, ذغال و فلزات استارولیت, تریپلی, كربید سیلیسیوم و ایلیمینیت.

ماده ضد بلوكه شدن:

كائولن تكلیس شده , دیاتومیت, تالك.

ساختمان سازی:

گرانیت خرد شده, آهك, مرمر و...

سنگ نما:

گرانیت, مرمر, آهك, اسلیت, آجر.

پركننده ها:

تری هیدرات آلومینیم, باریت, كربنات كلسیم, دیاتومیت, فلدسپار, كائولن, میكا, نفلین سینیت, پرلیت, تالك, ولاستونیت.



كربن فعال شده/آنتراسیت, آزبست, سلولز, دیاتومیت, گارنت, منیتیت, پومیس, پرلیت, ایلمینیت.

ریخته گری:

بوكسیت و آلومینا, كرومیت, رس, الیوین, پرلیت, ورمیكولیت, زیركن.

مواد اصطكاك زا:

آزبست, باریت, بوكسیت و آلومینا, رس, (آتاپولگلیت, كائولن, سییولیت), گارنت, گرافیت, ژیپس, میكا, پومیس, پیروفیلیت, اسلیت, ورمیكولیت, ولاستونیت, زیركن.
نسوز:

آندالوزیت, بوكسیت, كرومیت, كیانیت, دولومیت, گرافیت, منیزیت, الیوین, پیروفیلیت, رس نسوز, سیلیمانیت, زیركن

8- بازار جهانی مواد معدنی :

تولید جهانی :

بین سالهای 1990 تا 1995 تولید سیلیس روند كاهشی را طی نموده است و از سال 1995 تا 2000 تغییرات متناوبی با دامنه كوتاه حاكم بوده است. طی سال های 1964 تا 2000 بیشترین مقدار تولید مربوط به سال 1990 و كمترین آن مربوط به سال 1964 است.
چین در تولید سیلیكون مقام اول را در سال 2000 ( 721000 تن) و 2001 (638000 تن) دارا بوده است. دیگر تولید كننده های عمده سیلیكون بعد از چین به ترتیب آمریكا، برزیل، نروژ، فرانسه، روسیه ، آفریقای جنوبی و اسپانیا هستند كه در كل 84 درصد تولید جهانی را شامل می شوند.

تولید جهانی فروسیلیكون در سال 2001، 49/4 میلیون تن تخمین زده شده است كه نسبت به سال 2000 كه مقدار 26/4 میلیون تن را داشته است، اندكی افزایش دیده می شود. تولید كننده های عمده فروسیلیكون در سال 2001 به ترتیب كشورهای چین، روسیه، نروژ، اكراین، آمریكا، فرانسه، آفریقای جنوبی و قزاقستان بوه اند كه تقریباً 86 درصد تولید جهانی را دربرداشته اند.

در تولید شن و ماسه صنعتی درسال 1996، آمریكا با تولید 8/27 میلیون تن در مقام اول جای گرفت و بعد از آن هلند با تولید 24 میلیون تن در مقام دوم، آلمان با 5/7 میلیون تن در مقام سوم و اتریش و پاراگوئه با 7 میلیون تن و فرانسه با 5/6 میلیون تن در مقام های بعدی جای گرفتند. آمریكا طی سالهای 1992 تا 1996 بزرگ ترین تولید كننده شن و ماسه صنعتی در جهان بوده و تقریباً 24 درصد تولید جهانی را در برداشته است. تولید شن و ماسه صنعتی در ایران از سال 1996 تا 1996 از 756000 تن به یك میلیون تن افزایش داشته است.

كوارتز وسیلیس در اغلب كشورهای جهان تولید و مصرف می شود. تولید سالیانه سیلیس درجه بالا تا متوسط حدود 120 تا 150 میلیون تن است كه 40% آن متعلق به آمریكا و هلند است, بعد از آن فرانسه, اتریش, آلمان, پاراگوئه و انگلستان قرار دارند.

هر چند فرآوری و قیمت پایین سیلیس مانع از تجارت گسترده بین المللی آن می شود ولی برخی انواع خاص آن با كاربری مخصوص تا مسافتهای زیاد حمل و نقل می شوند, برای مثال از استرالیا به ژاپن. تولید سیلیكون و فرو سیلیكون بیشتر وابسته به وجود انرژی ارزان است تا منشا سیلیس.

به عنوان نمونه ماسه سیلیسی Mt150 ,سیلیس ته نشینیt 600000-550 , ژل سیلیسیt 80000-70, سیلیس كلوئیدی t 70000-60, فرو سیلیكون سیلیكون Mt 4 وجود دارد .

هیچ گونه اطلاعات دقیقی از جایگاه سیلیس جهان در دست نیست .

10- تأثیرات زیست محیطی:

منابع آلودگی :

معادنی که در محیط های خشک در نزدیکی شهر و روستا قرار دارند ، تولید گرد و غبار زیادی می کنند که ایجاد آلودگی می کند که هر چه سیلیس سست باشد ، گرد و غبار ایجاد شده بیشتر می شود .در این صورت باید طراحی معدن به شکلی باشد که حداقل جابجایی خاک را موجب شود .

آژانس بینالمللی سلامت جهانی سیلیس متبلور را به عنوان مادة سرطانزا معرفی كرده است. برای مثال مواد شیمیایی و معدنی كه 0.1% یا بیشتر سیلیس متبلور داشته باشند، براساس استاندارد موسسة سلامت و بهداشت جمعیت برای مقابله با خطرات ناشی از ارتباط با محیط آلوده (Occupational Safety & Health Administration s`Hazard Communication Standard) در آمریكا تحت نظارت قانون قرار گرفتهاند، به طوریكه به صورت قانون كار، آموزش كارگران و برچسب زدن بر چنین محصولاتی مطابق روشهای اعلام شده برای مواد سرطانزا (Material Safety Data Sheet, MSDS) میبایست انجام گیرد.

گرچه قرار گرفتن در معرض غبار كوارتز كه عبارت است از محصولات سیلیسی، جراحاتی در ریه ها به وجود می آورد، با این حال، به مرگ منجر نمی شود. عادی ترین علت مرگ در كسانی كه با غبار سیلیسی در تماسند، بیماری سل است. به طور كلی، اگر مقدار زیادی غبار وارد ریه ها بشود، سبب مرگ می گردد. با این حال، با پیشگیری ها و نیز تهویه مناسب و استفاده از فیلترها، تا حد زیادی می توان از بروز امراض یا مرگ در اثر غبار كانی ها جلوگیری كرد.






Generic cialis
یکشنبه 2 تیر 1398 10:28 ب.ظ

Incredible many of valuable material.
tadalafilo cialis 5 mg effetti collateral cialis farmacias guadalajara tadalafil 10 mg where to buy cialis in ontario cialis cost fast cialis online try it no rx cialis generic cialis review uk prices on cialis 10 mg
http://carkaustyl.strikingly.com/
شنبه 1 تیر 1398 03:07 ب.ظ

Thank you, I enjoy this.
how to purchase cialis on line dose size of cialis when will generic cialis be available walgreens price for cialis cialis daily new zealand cialis 100mg suppliers cialis prezzo in linea basso online prescriptions cialis warnings for cialis cialis venta a domicilio
cialis flussig
جمعه 31 خرداد 1398 10:43 ب.ظ

Amazing stuff. With thanks.
usa cialis online 40 mg cialis what if i take american pharmacy cialis how to buy cialis online usa only now cialis for sale in us generic cialis at the pharmacy cialis online napol tadalafil generic cialis italia gratis generic cialis
http://stitodat.strikingly.com/
جمعه 31 خرداد 1398 06:58 ق.ظ

Thanks a lot. I value it!
cialis 5mg billiger cialis side effects online cialis wow cialis tadalafil 100mg only now cialis 20 mg no prescription cialis cheap cialis generique cialis prezzo al pubblico cialis from canada 40 mg cialis what if i take
http://abezid.strikingly.com/
پنجشنبه 30 خرداد 1398 01:48 ب.ظ

Terrific advice. Kudos!
cialis online holland cialis 20mg prix en pharmacie tadalafilo cialis vs viagra cialis per paypa cialis canada on line buy name brand cialis on line cialis cost cialis y deporte brand cialis generic
cialis sale
چهارشنبه 29 خرداد 1398 07:54 ب.ظ

Whoa all kinds of good facts.
generic cialis in vietnam cialis generico en mexico cialis vs viagra acheter cialis kamagra cialis 5 mg buy cialis authentique suisse cialis diario compra tadalafilo effetti del cialis cialis flussig
http://buymure.strikingly.com/
سه شنبه 28 خرداد 1398 04:57 ق.ظ

Many thanks. Ample information.

pastillas cialis y alcoho viagra vs cialis buying brand cialis online cialis official site best generic drugs cialis look here cialis cheap canada usa cialis online does cialis cause gout cialis online napol cialis lilly tadalafi
viagra versus cialis versus levitra
دوشنبه 27 خرداد 1398 01:57 ب.ظ

Kudos. Loads of forum posts.

cialis coupons printable cialis professional from usa cialis ahumada cialis side effects dangers order cialis from india cialis 10 doctissimo we recommend cialis info preis cialis 20mg schweiz buy cialis sample pack cialis uk next day
cialis 20
یکشنبه 26 خرداد 1398 11:47 ب.ظ

Kudos! I like this.
cialis name brand cheap cialis uk next day chinese cialis 50 mg cialis kaufen cialis canada on line deutschland cialis online cialis 10mg prix pharmaci rezeptfrei cialis apotheke cialis 100 mg 30 tablet venta cialis en espaa
http://heilodi.strikingly.com/
یکشنبه 26 خرداد 1398 09:34 ق.ظ

Whoa all kinds of terrific information.
order a sample of cialis cialis prices in england wow look it cialis mexico calis cialis rezeptfrei cialis sale online cialis australian price cialis cipla best buy cialis 20 mg cost the best site cialis tablets
http://pairiloc.strikingly.com/
شنبه 25 خرداد 1398 07:54 ب.ظ

You actually said this very well!
we use it cialis online store cialis en mexico precio estudios de cialis genricos chinese cialis 50 mg tadalafil 10 mg ou acheter du cialis pas cher cialis 20 mg cut in half generic cialis tadalafil i recommend cialis generico cialis dosage
order cialis online canada
شنبه 25 خرداد 1398 05:39 ق.ظ

Factor clearly considered!!
cuanto cuesta cialis yaho achat cialis en europe tadalafil 20mg tadalafil cialis herbs price cialis wal mart pharmacy cialis patent expiration buy cialis online legal we like it cialis soft gel sublingual cialis online
http://gotvizy.strikingly.com/
جمعه 24 خرداد 1398 03:33 ب.ظ

Really lots of useful info!
buy brand cialis cheap tadalafil generic rezeptfrei cialis apotheke cialis generic tadalafil buy buy cialis online cheapest cialis wir preise estudios de cialis genricos 5 mg cialis coupon printable buy original cialis order generic cialis online
Cialis pills
جمعه 24 خرداد 1398 01:08 ق.ظ

With thanks, I like it!
cialis sans ordonnance cialis en mexico precio cialis canada on line cialis sale online trusted tabled cialis softabs cialis canada on line deutschland cialis online cialis name brand cheap cialis prices in england where do you buy cialis
cialis street price
پنجشنبه 23 خرداد 1398 11:31 ق.ظ

You actually reported this terrifically.
cialis prezzo al pubblico cialis 10 doctissimo cialis 100 mg 30 tablet cialis dosage recommendations tadalafil 20 mg cialis 30 day sample tadalafil tablets dose size of cialis cialis usa cost buy name brand cialis on line
http://dragimmeg.strikingly.com/
چهارشنبه 22 خرداد 1398 09:26 ب.ظ

With thanks! Terrific information.
canada discount drugs cialis cialis billig cialis prezzo al pubblico cialis generico postepay buy generic cialis bulk cialis cialis 100 mg 30 tablet viagra cialis levitra viagra vs cialis cialis for sale
http://cialisvie.com/
دوشنبه 20 خرداد 1398 09:41 ب.ظ

Incredible plenty of fantastic tips.
pastillas cialis y alcoho wow cialis tadalafil 100mg cialis super acti cialis para que sirve price cialis per pill cialis arginine interactio cialis wir preise click here to buy cialis click now buy cialis brand low dose cialis blood pressure
when will viagra be able to buy over the counter
شنبه 18 خرداد 1398 05:28 ب.ظ

Hello my family member! I wish to say that this article is awesome, nice written and include approximately all vital infos. I would like to look extra posts like this .
cialisvie.com
شنبه 18 خرداد 1398 10:16 ق.ظ

You actually revealed this very well!
the best choice cialis woman cialis price in bangalore cialis taglich cialis 20 mg best price link for you cialis price cialis super kamagra cialis generic cialis canada on line cialis cuantos mg hay wow look it cialis mexico
http://canadiantousapharmacy.com/
شنبه 24 فروردین 1398 04:28 ق.ظ

You actually reported this superbly!
candida viagra canadian medications 247 canadian pharmacies shipping to usa pharmacy canadian rxlist canadian pharmacy no prescription canada pharmacies canada online pharmacies reviews canadian discount pharmacies in ocala fl pharmacy canada
buy tadalafil online
جمعه 16 آذر 1397 10:13 ق.ظ

Superb material, With thanks!
cialis herbs cialis 10 doctissimo cialis 5 effetti collaterali cialis vs viagra cialis generico lilly buy cialis cheap 10 mg cialis great britain cialis purchasing miglior cialis generico cialis name brand cheap
Buy generic cialis
پنجشنبه 15 آذر 1397 03:03 ب.ظ

You stated it superbly!
cialis coupons printable cialis dosage cialis 5mg cialis in sconto cialis canada on line cialis side effects cialis super kamagra cialis generic tadalafil buy cialis generico postepay how much does a cialis cost
Generic cialis
چهارشنبه 14 آذر 1397 07:07 ب.ظ

You actually mentioned this superbly!
cialis 5 mg schweiz cialis qualitat cialis generika in deutschland kaufen cialis tablets cialis kamagra levitra the best choice cialis woman we use it cialis online store generic cialis brand cialis nl cialis cuantos mg hay
buy cialis online cheap
چهارشنبه 14 آذر 1397 05:31 ق.ظ

Good info. Thanks a lot!
cialis taglich cialis prices estudios de cialis genricos cialis free trial when will generic cialis be available rx cialis para comprar cialis in sconto cialis from canada achat cialis en suisse cialis tadalafil online
Generic cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 06:16 ب.ظ

Seriously plenty of excellent tips.
cialis 20 mg cost cialis kaufen cialis generico en mexico cialis tadalafil online usa cialis online prescription doctor cialis discount cialis viagra vs cialis vs levitra cialis generika in deutschland kaufen cialis 20 mg cost
Online cialis
سه شنبه 13 آذر 1397 07:04 ق.ظ

Kudos! I like it.
cialis billig are there generic cialis discount cialis cialis pills in singapore side effects of cialis only now cialis for sale in us buy cialis uk no prescription click here take cialis buying cialis on internet generic cialis in vietnam
Buy cialis
دوشنبه 12 آذر 1397 07:05 ب.ظ

You actually suggested it well!
generico cialis mexico usa cialis online prezzo cialis a buon mercato when can i take another cialis fast cialis online usa cialis online cialis 10mg prix pharmaci we like it cialis soft gel cialis tablets for sale acquistare cialis internet
Cialis generic
دوشنبه 12 آذر 1397 06:44 ق.ظ

Effectively spoken really. !
generic cialis pro cialis flussig wow cialis 20 cialis 50 mg soft tab cialis 5 effetti collaterali cialis italia gratis cialis from canada how to purchase cialis on line preis cialis 20mg schweiz cialis for bph
Cialis canada
یکشنبه 11 آذر 1397 06:37 ب.ظ

You actually explained it terrifically!
cialis kamagra levitra can i take cialis and ecstasy preis cialis 20mg schweiz what is cialis cialis venta a domicilio viagra vs cialis vs levitra tadalafil 10 mg free generic cialis cialis soft tabs for sale cialis professional from usa
buy cialis pills online
یکشنبه 11 آذر 1397 06:16 ق.ظ

With thanks. I enjoy this.
acheter cialis meilleur pri enter site very cheap cialis cialis super kamagra cialis uk cialis bula generic low dose cialis buy cialis online we use it cialis online store can i take cialis and ecstasy cialis generisches kanada
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نمایش نظرات 1 تا 30